Sprawdź też: Baczyński Wojaczek Analiza wierszy Antyk wczoraj i dziś Promocje w Lubinie Promocje w PolkowicachCoś dla domu 
Tadeusz Różewicz



Urodził się 9 października 1921 r. w Radomsku.
Już od wczesnej młodości pasjonował się literaturą, czytał liczne czasopisma literackie, takie jak: "Pion", "Wiadomości literackie", "Kuźnia Młodych", "Skamander" czy "Okolica Poetów". Już w trakcie nauki w Gimnazjum Społecznym im. Feliksa Fabiańskiego w Radomsku pojawiają się jego pierwsze publikacje. W 1939 r. jeden z jego wierszy ukazuje się na łamach miesięcznika "Wymiary". W tym samym roku zadebiutował nie tylko jako poeta, ale także jako krytyk literacki, bowiem w "Czerwonych Tarczach" ukazał się jego artykuł wieszczący zwycięstwo awangardy pt.: "Poezja jadalna czy niejadalna".

Po ukończeniu gimnazjum poeta chciał kontynuować naukę w Liceum Leśniczym i Drzewiarskim, jednak wybuch wojny przekreślił te plany. Radomsko nie uniknęło bombardowań i Różewicz z rodziną musiał ratować się ucieczką. Powrócili do miasta po dwóch tygodniach i zastali mieszkanie splądrowane. Poeta był zmuszony do pracy fizycznej- początkowo jako magazynier i goniec w Zarządzie Miejskim w Radomsku, a następnie jako pracownik stolarni fabryki mebli giętych.

Jesienią 1943 r. rodzina Różewiczów przeprowadza się na przedmieścia Częstochowy. Tam kończy tajny kurs podchorążych. Działa w partyzantce pod pseudonimem "Satyr" (pod tym samym pseudonimem wydał swój debiutancki tom "Echa leśne"). W 1944 r. został oskarżony przez dowództwo obwodu AK o tzw. "propagandową dywersję". Czas wojny przyniósł mu osobistą tragedię- zginął jego brat Janusz.

Gdy wojna dobiegła końca, Różewicz przebywał z rodziną w Częstochowie. Chciał się dalej kształcić- marzył o studiach polonistycznych. Najpierw musiał jednak zdać maturę. Świadectwo dojrzałości otrzymał w lipcu 1945 r. Podjął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dostał się jednak nie na polonistykę, a na historię sztuki. Zgłębiał jednak samodzielnie tajniki poezji różnych autorów. Studiów nie ukończył- wyjechał z Krakowa w 1947 r. Ten okres pobytu w dawnej stolicy Polski był jednak dla niego bardzo owocny. Przede wszystkim nawiązał kontakty z licznymi pisarzami (można wymienić dla przykładu Staffa, Miłosza, Przybosia i Lema). Ten ostatni recenzował "Niepokój" (1947)- tom uznawany za właściwy debiut Różewicza. Jak ważna i niezwykła była w tym okresie jego poezja  (rok później Różewicz wydał kolejny tomik pt. "Czerwona rękawiczka") świadczyć może fakt, że Miłosz napisał w 1948 r. utwór "Do Tadeusza Różewicza, poety", w którym zawarł między innymi następujące słowa:

"Chwała stronie świata która wydaje poetę!
Wieść o tym biegnie po wodach przybrzeżnych
gdzie na tafli we mgłach śpiąc pływają mewy
i dalej, tam gdzie wznoszą się i opadają okręty.
Wieść o tym biegnie pod górskim księżycem
i ukazuje poetę za stołem
w zimnym pokoju, w mało znanym mieście
kiedy zegar na wieży wybija godzinę."

To oczywiście nie jedyny dowód entuzjazmu, z jakim przyjmowane były utwory Różewicza. W czym tkwiła ich niezwykłość? Otóż wprowadzona została nowa poetyka. Jak pisze o niej Stanisław Burkot w książce "Literatura polska w latach 1939- 1999".

 

"U jej podstaw leży "odpoetyzowanie" słowa, powrót do konkretu, zamienna asceza wypowiedzi. Sensy mieszczą się nie tylko w słowach, lecz także w konstrukcji wiersza, w jego wnętrzu."
W 1949 r. Różewicz  przeniósł się do Gliwic. Tam poślubił Wiesławę Kozłowską, którą poznał w czasach konspiracji. Na świat wkrótce przychodzą ich synowie- Kamil (1950) oraz Jan (1953). W tym czasie publikuje kolejne tomy poezji. Jednak sytuacja polityczna w kraju powoduje, że zdarzają się odmowy publikacji w czasopismach literackich.

W 1957 r. poeta wyjechał na stypendium do Paryża. Po powrocie czekało go bolesne wydarzenie- w lipcu zmarła jego matka. Żeby otrząsnąć się ze smutku, wyjechał pod koniec roku do Pragi.

W 1960 r. ukazał się jego pierwszy dramat- "Kartoteka". Od tego czasu opublikował liczne sztuki teatralne. Zdarzało mu się nawet igrać z konwencjami dramatu. Przełomem była już sama "Kartoteka"- bohater jest przecież całkowicie bierny. Ten brak działania pojawia się też w wielu innych sztukach. W "Akcie przerywanym" doszło do granic absurdu- Różewicz umieścił bohatera poza sceną (leży w łóżku z nogą w gipsie) i zażądał przedstawienia na scenie jego przeżyć! Inny rodzaj zabawy z konwencjami teatralnymi pojawił się w "Przyroście naturalnym", który sam autor nazwał "Biografią sztuki teatralnej".

Jest w nim określona przestrzeń, postacie i emocje między nimi, ale... nie ma dialogów! Różewicz pozostawił aktorom dowolność improwizacji- ważne tylko, żeby kwestie były zgodne z jego ogólnym zamysłem.
W 1968 r. Różewicz przeprowadził się do Wrocławia, gdzie mieszka do dziś. Jest stałym współpracownikiem miesięcznika "Odra". Nadal jest płodny twórczo (już w XXI wieku ukazały się trzy jego książki poetyckie: "Nożyk profesora" (2001), "Szara strefa" (2002) i "Wyjście" (2004). Jest laureatem wielu nagród i wyróżnień.

źródło: http:// rozewicz.klp.pl/a-6470.html
 
Twórczość:
 
  • 1955Opadły liście z drzew
  • 1960Przerwany egzamin
  • 1966Wycieczka do muzeum
  • 1970Śmierć w starych dekoracjach
  • 1979Próba rekonstrukcji

Zbiory wierszy i poematy:

  • 1944Echa leśne
  • 1946W łyżce wody
  • 1947Niepokój
  • 1948Czerwona rękawiczka
  • 1950Pięć poematów
  • Przepaść
  • Ocalony
  • List do ludożerców
  • 1951Czas, który idzie
  • 1952Wiersze i obrazy
  • 1954Równina
  • 1961Et in Arkadia ego (poemat)
  • 1956Poemat otwarty
  • 1958Formy
  • 1960Rozmowa z księciem
  • 1962Nic w płaszczu Prospera
  • 1964Twarz
  • 1968Spadanie, Non-stop-show (poemat)
  • 1968Twarz trzecia"
  • 1974Wiersze
  • 1977Duszyczka
  • 1987Poezje
  • 1991Płaskorzeźba
  • 1996Zawsze fragment
  • 1998Zawsze fragment. Recycling
  • 1999Matka odchodzi – książka otrzymała laur Śląskiego Wawrzynu Literackiego za 1999 oraz Nike w 2000
  • 2001Nożyk profesora (poemat i wiersze)
  • 2002Szara strefa
  • 2004Wyjście
  • 1955, 2005Uśmiechy

Dramaty:

  • 1960Kartoteka
  • 1962Grupa Laokoona
  • 1964Świadkowie albo Nasza mała stabilizacja
  • 1965Wyszedł z domu
  • 1969Stara kobieta wysiaduje
  • 1972Na czworakach
  • 1975Białe małżeństwo
  • 1979Śmierć w starych dekoracjach
  • 1979Do piachu
  • 1982Pułapka
  • 1997Kartoteka rozrzucona
  • 1997Palacz
Szczególne osiągnięcia, nagrody:


 
 1997 Nagroda Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego
7 października 1991 – doktorat honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego
22 stycznia 1999 – doktorat honoris causa Uniwersytetu Śląskiego
10 marca 2000 – doktorat honoris causa Uniwersytetu Opolskiego
2000 – doktorat honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego
4 kwietnia 2001 – doktorat honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego.
1 czerwca 2006 Tadeusz Różewicz odebrał dyplom doktora honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego
Promotorem była prof. Małgorzata Książek-Czermińska. Po 15 minutach wygłaszania wykładu okolicznościowego przerwał, wyjaśniając, że nie będzie zabierał czasu zebranym, a pełny tekst i tak pojawi się w pamiątkowej publikacji.

26 listopada 2006 – Nagroda Złotego Berła
8 października 2007 – nadanie tytułu honoris causa przez Akademię Sztuk Pięknych we Wrocławiu

     
 
 
Copyright ©2008 by Plato

reklama

Kreator Stron www